رویارویی با مسئله بنیادین "بار هستی"

"بار هستی" تفکر و جستجو در زندگی انسان است که با تاکید بر تنهایی او در این جهان، تلاش بشر را برای به دوش کشیدن "سبکی تحمل‌ناپذیر هستی" شرح می‌دهد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، میلان کوندرا نویسنده مشهور اهل شهر برنو چکسلواکی (جمهوری چک فعلی) است که در سال ۱۹۷۵ و پس از تبعید به فرانسه به عنوان شهروند فرانسوی به نوشتن ادامه داد. او حتی شخصا خود را نویسنده‌ای فرانسوی و بخشی از ادبیات این کشور می‌داند.

کوندرا از حامیان جنبش اصلاح‌طلبانه حزب کمونیست چکسلواکی مشهور به "بهار پراگ" بود و معمولا با احزاب سیاسی ارتباط داشت تا آنجا که در سال ۱۹۶۸ در لیست سیاه ارتش شوروری قرار گرفت؛ با وجود این‌ هیچ‌گاه رمان‌هایش صرفا سیاسی نبوده‌اند. او در آثارش با نگاهی آمیخته به فلسفه، روانشناسی و تاریخ می‌کوشد ذهن خواننده را حساس کند و او را با خود در پیشبرد روند داستان همراه ساخته و به تفکر وا دارد.

از آثار میلان کوندرا می‌توان به "شوخی"، "خنده و فراموشی" که در آن به اعتراضات مردم علیه شوروی می‌پردازد، "جاودانگی" که درونمایه‌های فلسفی بیشتر و سیاسی کمتری دارد و همچنین "هویت" اشاره کرد. مجموعه مقالاتی از او تحت عنوان "هنر رمان" نیز منتشر شده است.

در این میان آنچه کوندرا عمده شهرت خود را به آن مدیون است کتاب "بار هستی" یا "سبکی تحمل ناپذیر هستی" است.

داستان و فلسفه زندگی با روایتی از ظلم و ستم

رمان "بار هستی" در سال ۱۹۸۴ منتشر شد. کوندرا در این اثر به طبیعت شکننده سرنوشت فردی می‌پردازد و با بیان این موضوع که یک بار زندگی کردن در جهان برای تشخیص راه درست از غلط ناکافی است و امر مدنظر، غیرممکن به‌نظر می‌رسد خواننده را به تفکر وامی‌دارد.

این کتاب در دوره زمانی موسوم به بهار پراگ می‌گذرد و با برداشت فلسفی و زبان نافذ از ابتدا تا پایان سعی می‌کند از نظر خود خواننده را با مسائل بنیادی هستی بشر روبرو کند. شخصیت‌های کتاب با بیان احساسات و تفکرات خود، موقعیت‌های انسانی را برابر چشمان ما به نمایش می‌گذارند.

تحلیل‌ها و برداشت‌های فلسفی، اندیشه و قلم شیوای نویسنده در کنار ویژگی‌های جالب شخصیت‌های کتاب، عشق و حسادت، خیانت و وفاداری و همچنین صحبت از ظلم و ستمی که مردم چکسلواکی طی قرن‌ها تحمل کرده‌اند داستان رمان را جذاب و سحرآمیز می‌کند.

در واقع باید گفت که بخشی از جذابیت کتاب مرهون بازتاب رویدادهای سال‌های حوالی ۱۹۶۸، هجوم قوای شوروی به چکسلواکی و نمایش تلاش و تسلیم مردم در میان این ظلم و ستم است و همین موضوع، اهمیت و کیفیت ویژه‌ای به کتاب میلان کوندرا می‌بخشد.

چگونه بار هستی را به دوش می‌کشیم؟

"بار هستی" تفکر و جستجو در زندگی فردی و اجتماعی انسان است و با تاکید بر تنهایی او در این جهان، تلاش بشر مغرور و سرگردان را شرح می‌دهد. اگر چه در "بار هستی"، شخصیت‌ها واقعی نیستند و خود کوندرا نیز در متن بارها به آن اشاره می‌کند، اما از انسان‌های واقعی بهتر درک و احساس می‌شوند.

شخصیت‌های اصلی کتاب، توما و ترزا هستند. توما بهترین جراح یکی از بیمارستان‌های مهم پراگ است و مایل نیست هیچ زنی به زندگی عاشقانه او قدم بگذارد، اما در همین راه به سبب "یک رشته اتفاق شش‌گانه" توما به سمت ترزا کشیده می‌شود و در سراشیبی لغزنده "سنگینی" قرار می‌گیرد.

"بار هستی" در میان تمام پرسش‌های بی‌جوابی که مطرح می‌کند، همواره یک سوال محوری را نیز به همراه دارد: چگونه بار هستی را به دوش می‌کشیم؟ کوندرا در جایی از کتاب می‌نویسد: "بار هر چه سنگین‌تر باشد، زندگی ما به زمین نزدیک‌تر، واقعی‌تر و حقیقی‌تر است. در عوض، فقدان کامل بار موجب می‌شود که انسان از هوا سبک‌تر شود، به پرواز درآید، از زمین و انسان زمینی دور گردد و به صورت یک موجود نیمه واقعی درآید و حرکاتش هم آزاد و بی معنا شود."

این "کتاب عظیم" (آن‌طور که نویسنده مشهور فرانسوی آن را توصیف می‌کند) دائما صحنه رویارویی و تقابل شخصیت‌هایی است که با برگزیدن "سبکی" یا "سنگینی" و یا تردید میان آن‌ها بار هستی را به دوش می‌کشند.

لازم ذکر است، نام اصلی رمان "سبکی تحمل ناپذیر هستی" بوده است، اما مترجم با این توضیح که عنوان اصلی "اندیشه زیربنایی و درونمایه بنیادی رمان است که تنها پس از مطالعه رمان مفهوم می‌گردد،" عنوان "بار هستی" را برگزیده است که "هم در زبان فارسی مانوس‌تر و مفهوم‌تر است و هم درونمایه اصلی کتاب را به خوبی نشان می‌دهد."

به گزارش ایمنا، کتاب "بار هستی" اثر میلان کوندرا با ترجمه پرویز همایون‌فر برای سی و ششمین بار تجدید چاپ و توسط نشر قطره با قیمت ۳۸ هزار تومان منتشر شده است.

کد خبر 367694

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.