۱۸ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۷:۲۱
"طاعون"؛ عصیان علیه پوچی!

آلبر کامو در "طاعون" به سان "افسانه سیزیف" و "بیگانه" به شرح پوچ بودن جهان نمی‌پردازد، بلکه پس از پذیرش آن، به دنبال یافتن راهی برای زندگی کردن در این پوچی بی‌پایان است.

به گزارش خبرنگار ایمنا، آلبر کامو فیلسوف فرانسوی بود که به سبب نوشته‌های مهم خود در قرن بیستم به شهرت رسید. کامو در سال ۱۹۱۳ در الجزایر تحت استعمار فرانسه، در خانواده‌ای فقیر به دنیا آمد. زمانی که ۲۵ سال داشت به کار روزنامه‌نگاری مشغول و خیلی زود، مجبور به ترک الجزایر شد؛ چرا که او را به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی معرفی کردند.
کامو پس از ترک الجزایر به فرانسه رفت. در آن‌جا و به سال ۱۹۴۲، "بیگانه" مشهورترین رمان خود و یکی از اصلی‌ترین آثار فلسفه ابزوردیسم را منتشر کرد و باز در همان سال، دست به انتشار مجموعه مقالات فلسفی خود تحت عنوان "افسانه سیزیف" زد. امروزه دیدگاه‌های او را مهم‌ترین عامل رشد فلسفه ابزوردیسم می‌دانند.
کامو در سال ۱۹۵۷ و در حالی که تنها ۴۴ سال داشت، نوبل ادبیات را دریافت کرد تا در میان جوان‌ترین افرادی که موفق به کسب این مهم شده‌اند، نفر دوم باشد. آکادمی سوئد او را به سبب "آثار ادبی مهمی که صادقانه و به روشنی، به مشکلات وجدان بشریت در عاصر حاضر می‌پردازد" شایسته دریافت نوبل دانسته بود. کامو دو سال بعد در حادثه‌ رانندگی درگذشت.
در لوبرون فرانسه، محل حادثه منجر به مرگ کامو، دست‌نوشته‌هایی ناتمام از کتاب "مرد اول" پیدا شد که کامو در زمان مرگش روی آن کار می‌کرد و قرار بود شاهکار او باشد؛ اما آلبر کامو پیش از آن نیز، با انتشار بیگانه، افسانه سیزیف، طاعون، انسان طاغی، سقوط و بسیاری آثار دیگر، سهم خود را در رشد ادبیات و فلسفه، ایفا کرده بود.
تقلای "طاعون" برای تعلیم انسان‌ها
طاعون، داستان مردم شهری به نام اران است که از قول راوی، "شهری زشت، بی‌کبوتر، بی‌درخت و بی‌باغ" است که در آن "نه صدای بالی هست، نه خش‌خش برگی و خلاصه، نقطه‌ای است بی‌خاصیت." آن‌طور که راوی می‌نویسد، مردم شهر نیز همین‌قدر بی‌روح هستند و "پیوسته برای پولدار شدن" کار می‌کنند و روی هم رفته، آنچه قابل تذکر است، "منظره مبتدل شهر و زندگی است."
مردمی که عشق ورزیدن بلد نیستند و به همه چیز عادت کرده‌اند، روزی مورد هجوم موش‌های طاعون‌زده قرار می‌گیرند. یک موش که خون بالا می‌آورد و می‌میرد، بعد ده موش، صد موش و سر آخر، سپاهی از موش‌ها که بالاخره، یک قربانی انسانی می‌گیرند. کامو به تشریح عوارض بیماری می‌پردازد و به اینکه ادارات حکومتی چگونه طاعون را نمی‌پذیرند.
زمانی که دولت طاعون را تایید می‌کند، دروازه‌های شهر را می‌بندد و همه را قرنطینه می‌کند، حال با جماعتی انسانی طرف هستیم که به یاد وابستگی‌هایشان و معشوقه‌های پشت دروازه مانده، افتاده‌اند. طاعون مصیبتی است که به یک‌باره بر سر شهر آوار شده، اما گویا هیچ‌کس نمی‌خواهد آن را بپذیرد، یا حتی بشناسد.
در همان حال که به‌نظر می‌رسد هیچ‌یک از مردم شهر شجاعت مواجهه و مقابله با طاون را ندارند، دکتر "ریو"هایی سر برمی‌آورند که "عصیان‌گر" هستند و در همین زمان، امثال "پرپانلو" کشیش، طاعون را مجازاتی از جانب خداوند می‌دانند. به هر حال، هر کسی که شجاعت پذیرش طاعون را می‌یابد، به نوعی آن را تفسیر می‌کند، اما آیا هیچ راه نجاتی وجود دارد؟ یا نهایت آن، تسلیم و بدتر از آن، انکار است؟
انسان‌دوستانه و به دور از قضاوت
در وصف "طاعون"، یک نویسنده مشهور فرانسوی می‌نویسد: "طاعون یک کتاب انسان‌دوستانه است که نمی‌خواهد بی عدالتی جهان را بپذیرد" و درست به همین سان، خود کامو می‌گوید: "در مقایسه با رمان بیگانه، طاعون بی‌گفت‌وگو گذاری است از سرکشی انفرادی به جهان اجتماعی؛ اجتماعی که باید در مبارزه‌هایش شرکت کرد. اگر از بیگانه تا طاعون راهی در راستای تحول باشد، این تحول در جهان همبستگی و مشارکت است."
درحالیکه در "بیگانه" و "افسانه سیزیف"، کامو را در مواجهه صرف با پوچی، انکار و خرد عصیان‌های منفعلانه می‌بینیم، در "طاعون" و آثار دوره دوم نوشتار این نویسنده، با حرکت‌های اجتماعی و عصیان‌های جمعی طرف هستیم.
در "طاعون" با فداکاری و کنار گذاشته شدن فردیت مقابل می‌شویم، خصوصا در بخشی تاثیرگذار از کتاب که می‌خوانیم: "رامبر گفت که باز هم فکر کرده است و به آنچه معتقد بود باز هم معتقد است اما اگر برود خجالت خواهد کشید و این خجالت مزاحم عشقی خواهد شد که نسبت به او دارد [...] وقتی که آدم تنها خودش خوشبخت باشد خجالت دارد."
اما از دیگر ویژگی‌های درخشان این شاهکار آلبر کامو، می‌توان به شیوه روایت آن اشاره کرد؛ شیوه‌ای که کم‌نظیر و بی‌نهایت زیباست و با پایان داستان و روشن شدن کامل حقیقت، می‌تواند شگفتی خواننده را برانگیزد. به‌نظر می‌رسد انتخاب این شیوه روایت، یکی از مهم‌ترین عملکردهای کامو برای "دوری از قضاوت" بوده است؛ چیزی که در تمامی آثار این نویسنده دیده می‌شود، اما در "طاعون" به اوج خود می‌رسد.
به گزارش ایمنا، کتاب "طاعون" اثر آلبر کامو، با ترجمه رضا سید حسینی توسط نشر نیلوفر به چاپ هفدهم رسیده و با قیمت ۳۵ هزار تومان قابل تهیه است. دیگر ترجمه این کتاب را نیز، پرویز شهدی برعهده داشته که انتشارات مجید آن را با قیمت ۲۰ هزار تومان منتشر کرده است.

کد خبر 367071

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.