هانی زاده

از سال ۱۹۷۶ تا با امروز یعنی سه سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، امانوئل مکرون نخستین رییس جمهور فرانسه است که اعلام کرده قصد دارد به ایران سفر کند و از نزدیک به رایزنی و گفت و گو با مقامات کشورمان بپردازد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، روابط ایران و فرانسه در طول سالها فراز و فرود های بسیاری داشته است به طوری که می توان آن را به رابطه دو دوست قدیمی تشبیه کرد؛ دوستانی که قهر و دعوا زیاد داشته‌اند، اما کینه‌ای از هم به دل نگرفته‌اند. با این حال، امانوئل مکرون، جوانترین رییس جمهور تاریخ فرانسه رویکرد متناقضی در قبال ایران در پیش گرفته است؛ از طرفی با تشدید فشار علیه ایران، بر لغو برنامه موشکی کشورمان تاکید دارد و از سویی دیگر به دلیل آگاهی از نفوذ ایران در منطقه سعی می کند روابط خود را با دلگرمی دادن به ایران بر ماندن در برجام حفظ کند تا بتواند از ایران به عنوان حلقه اتصالی با شرق و کشور های اسلامی استفاده کند. برای بررسی بیشتر روابط ایران و فرانسه و رویکرد این کشور در قبال ایران، گفت و گویی را با «حسن هانی زاده»کارشناس مسائل سیاست خارجی و روابط بین الملل انجام داده ایم که در ادامه می خوانید؛

مناسبات بین ایران و فرانسه را چگونه ارزیابی می کنید؟

مناسبات ایران و فرانسه همواره در طول مدت زمان چهار دهه گذشته شاهد فراز و فرود های زیادی بوده به اعتبار اینکه فرانسه یکی از کشور های بزرگ اتحادیه اروپا است و نقش چکش تعادل در روابط ایران و اتحادیه اروپا را ایفا می کند. در طول دوران ریاست جمهوری امانوئل مکرون، رییس جمهور جدید فرانسه، روابط دو کشور در سطح قابل قبولی ارتقا پیدا کرده و دلیل این امر هم این است که مکرون سیاستی نسبتا مستقل تر از بقیه کشور های عضو اتحادیه اروپا با ایران و امریکا دارد.

به نظر شما چه مسائلی سبب شده تا مکرون به دنبال بهبود روابط فرانسه با جمهوری اسلامی ایران باشد؟

استقلال نظر و تصمیم گیری های مستقل مکرون به دور از فشار های امریکا، در رویکرد جدید فرانسه نسبت به ایران موثر بوده است. موضع گیری فرانسه در قبال برجام  و همچنین  مخالفت فرانسه با تصویب قعطنامه ای در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران بعد از حوادث اخیر نشان می دهد که فرانسه به عنوان یک کشور قدرتمند اروپایی که تاثیر سیاسی فراوانی بر رخداد های خاورمیانه دارد، سیاست کاملا متعادلی در برابر ایران اتخاذ کرده و می تواند سطح روابط خود را در سطح اقتصادی، تجاری و  دیپلماتیک با ایران ارتقا بدهد، اما از یک سو فرانسه به عنوان بزرگترین کشور اتحادیه اروپا همواره تلاش داشته تا روابط خود را با آمریکا حفظ کند و بنابراین موضع گیری فرانسه در رابطه با مسائل بین المللی به ویژه آنچه که مربوط به ایران است خیلی شفاف نیست و مواضع متناقضی اتخاذ کرده است. به عنوان مثال در رابطه با سلاح های تولید ایران، قدرت بازدارندگی و موشک های بالستیک کشورمان موضع فرانسه با آمریکا نزدیک است، اما در رابطه با برجام به هرحال فرانسه جزء کشور های امضا کننده برجام است که سعی کرده برجام را حفظ کند و این یکی از نقاط قوت فرانسه است.

ریشه ها و دلایل رویکرد متناقض فرانسه نسبت به ایران چیست؟

فرانسه از یک سو سعی می کند که رابطه خود را با آمریکا حفظ کند و از طرف دیگر خروج انگلیس از اتحادیه اروپا هم می تواند در حقیقت نقش فرانسه را در اتحادیه اروپا ارتقا بدهد و به عبارتی با خروج انگلیس،  فرانسه سیاست مستقلی را اتخاذ خواهد کرد و بعد از انگلیس، فرانسه می تواند در رابطه با مسائل جهانی به عنوان مدیر اتحادیه اروپا عمل کند و نقش فرادستی در آن داشته باشد، بنابراین فرانسه نمی خواهد که روابط خود را با آمریکا تیره کند، ولی در عین حال از آنجایی که ایران یک کشور تاثیر گذار است، فرانسه بیش از کشور های دیگر به نقش فرادستی ایران در حل بحران های منطقه ای آگاهی دارد.

سفر مکرون به ایران چگونه می تواند به حل روابط موجود بین دو کشور کمک کند؟

سفر  مکرون به ایران اگر صورت بگیرد، یک صفحه و گام جدید در مناسبات ایران و فرانسه تلقی می شود و فرانسه می تواند یک شریک تجاری مناسب برای ایران باشد؛ ضمن اینکه فرانسه باید در رابطه با آمریکا و موضوع توان دفاعی ایران، تکلیف خود را با آمریکا روشن کند که اگر در کنار ایران است، باید سیاست های ایران را قبول کند و اگر در کنار آمریکا قرار دارد، این موضع گیری های متناقض را کنار بگذارد.

به نظر شما منافع فرانسه در ارتباط با ایران آنقدر جدی است که باعث شود این کشور در مقابل آمریکا و کنار ایران بایستد؟

فرانسه هیچ گاه ازآمریکا فاصله نمی گیرد، به اعتبار اینکه آمریکا کشور بسیار بزرگی است و تاثیر فوق العاده ای بر اروپا و منطقه دارد، اما از آنجایی که ایران هم نفوذ بسیاری بر خاورمیانه دارد، می تواند به عنوان یک شریک سیاسی و تجاری فرانسه مطرح باشد. همچنین تاثیر ایران بر سوریه، عراق، لبنان و سایر کشور های منطقه اسلامی باعث می شود کشورمان حلقه اتصالی بین فرانسه و کشور های اسلامی تلقی شود و به همین دلیل این کشور به اهمیت نقش ایران واقف بوده و می خواهد ایران حلقه اتصالی بین اروپا و شرق باشد.

چشم انداز روابط ایران و فرانسه را چگونه اریابی می کنید؟

روابط ایران و فرانسه تحت تاثیر معادلات منطقه ای و بین المللی است؛ فرانسه منافعی را در لبنان، سوریه، عراق، مصر و حتی در فلسطین اشغالی دارد و سعی می کند شطرنج خارومیانه را بر اساس منافع خود تعریف کند. در عین حال آمریکا هم منافعی را برای خود در نظر گرفته و سعی می کند به عنوان کشوری تاثیر گذار، حضور فعال در خارومیانه ای داشته باشد که ایران هم به عنوان کشور منطقه ای حضوری فعال دارد؛ بنابراین فرانسه همواره سعی می کند هم روابط خود را با آمریکا حفظ کند و هم از نفوذ ایران استفاده کند تا بتواند جایگاهی در خاورمیانه داشته باشد.

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 4 =